Webb i Gemini North znalazły najstarszą znaną zwartą parę kwazarów. Istniała 900 mln lat po Wielkim Wybuchu

Astronomowie z NSF NOIRLab odkryli najstarszą znaną zwartą parę kwazarów — dwie świecące supermasywne czarne dziury widoczne takimi, jakie były ok. 900 mln lat po Wielkim Wybuchu. Obiekt oznaczony J1602+4228AB otrzymał hawajską nazwę Nāpōwawāʻenakaulua. Jak podaje NOIRLab, wyniki opublikowano 10 listopada 2026 r. w czasopiśmie „The Astrophysical Journal Letters”.

Dwie czarne dziury blisko siebie

Masa większej czarnej dziury to ok. 1,5 mld mas Słońca, mniejszej — ok. 400 mln. Obie pochłaniają materię i świecą jako kwazary. Dzieli je ok. 18 tys. lat świetlnych, czyli mniej więcej jedna piąta średnicy Drogi Mlecznej. To najbardziej zwarta para kwazarów znaleziona w okresie tzw. kosmicznego świtu.

Parę wykryto w danych z przeglądu Aether Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który objął ok. 200 kwazarów z wczesnego Wszechświata. Drugi kwazar zespół zauważył, przeglądając te dane. Webb badał obiekt spektrografem NIRSpec, a naziemny teleskop Gemini North na Maunakea rozdzielił oba kwazary dzięki wyjątkowo dobrym warunkom obserwacyjnym.

Zagadka dla teoretyków

Według obecnych modeli czarne dziury potrzebują znacznie więcej czasu, by urosnąć do takich rozmiarów. Kierująca badaniami Silvia Onorato z NSF NOIRLab mówi, że nie ma „ostatecznego teoretycznego wyjaśnienia” istnienia nawet jednego takiego kwazara tak wcześnie, a co dopiero dwóch. Jak dodaje, odkrycie zmusi teoretyków do zrewidowania modeli.

Łączenie się galaktyk powinno zbliżać do siebie ich centralne czarne dziury, ale bliskie pary kwazarów rzadko udaje się wykryć. Według zespołu nowy układ pozwoli badać, jak pierwsze masywne galaktyki i ich czarne dziury rosły przez bezpośrednie oddziaływania między galaktykami.

Źródła: NOIRLab, Space.com, Tech Times