Ustawa o AI: od 28 października KRiBSI może kontrolować firmy i nakładać kary

Od 28 października 2026 zaczną obowiązywać przepisy polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji, które pozwalają Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) prowadzić kontrole i postępowania, wydawać decyzje i opinie indywidualne oraz nakładać kary. Ustawa uzupełnia unijny AI Act i jest wdrażana etapami.

Trzy etapy

Prezydent podpisał ustawę 24 lipca, a 27 lipca 2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Przepisy organizacyjne, które uruchomiły tworzenie KRiBSI, obowiązują od 28 lipca, a zasadnicza część ustawy od 11 sierpnia. Trzeci etap, czyli narzędzia nadzoru i sankcje, rusza pod koniec października. Od tego dnia działać ma też procedura skarg.

Pierwszą przewodniczącą Komisji została Pamela Krzypkowska, wcześniej odpowiedzialna za politykę AI w Ministerstwie Cyfryzacji. Sejm wybrał ją 18 września, a Senat zgodził się na wybór 24 września. Komisja wciąż jednak się organizuje — trwa nabór na zastępców, a według zapowiedzi pełną pracę ma rozpocząć w listopadzie.

Uprawnienia i kary

Podczas kontroli KRiBSI może żądać dostępu do dokumentów, korespondencji elektronicznej, nośników danych, systemów informatycznych i zasobów w chmurze — w zakresie, w jakim ma do nich dostęp kontrolowana firma. Kary odpowiadają progom z AI Act: za stosowanie zakazanych praktyk AI, takich jak techniki manipulacyjne wykorzystujące słabości ludzi czy masowe pozyskiwanie wizerunków twarzy do baz rozpoznawania, sięgają 35 mln euro lub 7 proc. globalnego rocznego obrotu. Dla małych i średnich firm progi są niższe.

Opinie dla firm

Przedsiębiorcy mogą poprosić Komisję o indywidualną opinię w sprawie konkretnego wdrożenia AI. Jeśli KRiBSI nie odpowie w ciągu 30 dni (60 w sprawach skomplikowanych), uznaje się, że przyjęła stanowisko wnioskodawcy. Ustawa przewiduje też bezpłatne piaskownice regulacyjne dla mikro-, małych i średnich firm.

Źródła: Rzeczpospolita, CyberDefence24, Sobota Jachira, Strefa Biznesu