Dzieła co najmniej trzynastu polskich artystów trafią na Księżyc w ramach Lunar Codex

Podczas konferencji prasowej w Łodzi Daria Solar, łódzka malarka i dyrektorka artystyczna projektu „Polish Artists in Lunar Codex”, poinformowała, że do księżycowego archiwum sztuki zakwalifikowano co najmniej trzynastu twórców z Polski. W praktyce oznacza to ponad sto prac, które mają trafić na Srebrny Glob.

Wśród nazwisk jest Daniel Libeskind — światowej sławy architekt pochodzący z Łodzi. Sama Solar ma w zbiorze sześć prac przeznaczonych do głównej wysyłki, a jeden jej obraz już jest na Księżycu.

Czym jest Lunar Codex

Projekt stworzył w 2019 roku Samuel Peralta, kanadyjski fizyk, pisarz i milioner. Założenie: umieścić na Księżycu długowieczne „kapsuły czasu” z dorobkiem współczesnej kultury — malarstwem, literaturą, poezją, muzyką i filmem.

Nośnikiem jest NanoFiche — analogowa technologia zapisu na cienkich płytkach niklowych. Dane są miniaturyzowane i wypalane w metalu, co ma dawać odporność na wilgoć, skrajne temperatury i promieniowanie. Producent nośnika deklaruje trwałość rzędu miliona lat — jest to gwarancja handlowa, nie wynik niezależnych badań, i warto traktować ją jako deklarację, a nie zmierzoną wartość.

Skalę projektu Solar określiła w rozmowie z PAP na 250 tysięcy artefaktów od około 50 tysięcy twórców. Dla porządku: we wcześniejszych relacjach z 2023 roku mówiono o dorobku około 30 tysięcy artystów, więc liczby te rosły wraz z rozwojem projektu i pochodzą od organizatorów.

Co już jest na Księżycu, a co dopiero poleci

Lunar Codex nie leci w jednej przesyłce — jest podzielony na kolekcje wysyłane przy okazji kolejnych misji księżycowych. Część już dotarła na miejsce, w tym obraz Solar zatytułowany „Więź”, przedstawiający relację młodej dziewczyny z koniem. Trafił na Księżyc na pokładzie lądownika Blue Ghost firmy Firefly Aerospace, który wylądował w Mare Crisium w marcu 2025 roku.

Warto przy tym pamiętać, że nie każda przesyłka dolatuje. Jedna z wcześniejszych kolekcji znajdowała się na lądowniku Peregrine, który w styczniu 2024 roku uległ awarii jeszcze przed dotarciem do Księżyca i spłonął w ziemskiej atmosferze.

Główna partia zbioru — kolekcja Polaris — ma polecieć lądownikiem Griffin firmy Astrobotic, wynoszonym rakietą Falcon Heavy należącą do SpaceX, w ramach programu NASA CLPS. Termin pozostaje otwarty: NASA podaje „nie wcześniej niż lipiec 2026″, a start jeszcze się nie odbył. Solar mówi ostrożnie o końcu tego roku lub początku przyszłego. Misje księżycowe regularnie się przesuwają, więc każda konkretna data podana dziś jest orientacyjna.

Gdzie zobaczyć te prace na Ziemi

Polscy autorzy zakwalifikowani do Lunar Codex pokazywali swoje obrazy na wystawie „The Real Within, New Generation of Polish Realism”, prezentowanej w Nowym Jorku, Knoxville i Waszyngtonie. Solar zapowiada, że w przyszłym roku zorganizuje wystawę „kosmicznego” malarstwa w kilku polskich miastach.

Wcześniej, 11 września, w Fabryce Aktywności Miejskiej przy ul. Tuwima 10 w Łodzi odbędzie się wernisaż jej autorskiej wystawy „Anatomia Krzemu”, poświęconej relacji człowieka z technologią i sztuczną inteligencją.

Źródła: Nauka w Polsce / PAP, Radio Łódź, Space24